सुर्खेत । कर्णाली प्रदेशमा कर्णाली प्रदेशमा करिब ३३ प्रतिशत महिलाले रोजगारी मार्फत पारिवारिक योगदानमा सहयोग पुर्याएको पाइएको छ ।
प्रदेश राजधानी वीरेन्द्रनगरमा भएको प्रदेश स्तरिय प्रथम महिला सम्मेलनमा आफ्नो सार्वजनिक अवधारणा पत्रमा यस्तो तथ्याँङ सार्वजकि गरिएको हो ।
वीरेन्द्रनगर नगरपालिका प्रमुख मोहनमया ढकालले प्रस्तुत गरेको अवधारणा पत्रमा २५ दशमलव ७ प्रतिशत महिला आंशिक काम गर्ने गरेको उल्लेख छ ।
यस्तै ३२ दशमलव ४ प्रतिशत महिला विभिन्न पेशा व्यवासाय, ४१ प्रतिशत औपचारिक, ५८ प्रतिसत अनौपचारिक, ८२ प्रतिशत कृषि मार्फत आर्थिक उपार्जनमा सक्रिय भएको जनाइएको छ ।
यसैगरी ८ दशमलव ६ प्रतिशत महिला रोजगारदाताको रुपमा कार्य गरी आर्थिक उपार्जनमा सक्रिय भएपनि कर्णाली प्रदेशको महिलाको आर्थिक अबस्था समग्रमा नाजुक नै रहेको पाइन्छ ।
कर्णालीका महिलाको अवस्था उकास्न सबै सरकारले महिला स्वरोजगार कार्यक्रम संचालन गर्नुपर्ने औल्याएको छ । कर्णाली प्रदेशको महिला साक्षरता ६९ दशमलव चार प्रतिशत छ भने १० जिल्ला मध्ये सुर्खेतमा साक्षरता दर सबैभन्दा बढी ७४र कालीकोटमा सबैभन्दा कम ६३ दशमल छ चार प्रतिशत रहेको छ ।
कर्णालीमा १२ दशमलव ५ परिवारहरुमा महिलाको नाममा घर वा जग्गा वा रहेको पार्इएको छ भने महिलाको नाममा घर र जग्गा दुबै हुने परिवार ६ दशमलव २ प्रतिशत रहेको छ ।
यसैबिच, सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै पूर्व राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले महिला अधिकार र सशक्तीकरणमा उल्लेख्य सुधार भएको बताउनुभएको छ ।
उहाले सामाजिक न्याय, महिला अधिकार र् लैङ्गि समानताका लागि भएका विभिन्न आन्दोलन र जागरणले गर्दा नेपालमा महिला अधिकारको क्षेत्रमा उल्लेख्य काम भएको बताउनुभयो ।
शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी लगायतमा महिलाहरुको पहुँच बढ्दै गएको भन्दै उहाले नेपालको लैङ्गिक सुचकांकमा समेत सुधार हुँदा विश्व महिला आन्दोलनको लागि समेत नेपाल उदाहरणिय बनेको बताउनुभयो । नेपालमा महिला सशक्तीकरणका कारण शिक्षा स्वास्थ्य रोजगारीमा महिलाहरुको पहुँच बढेको छ । उहाले भन्नुभयो ।
समाजमा अहिले पनि विविन्न प्रथाहरु अहिले पनि कायम रहेको भन्दै ती प्रथाहरुबाट महिलाहरु नै विभेद र अत्याचारमा पर्ने गरेको भन्दै बनेका कानुनहरुको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
कार्यक्रममा नेपाली काँग्रेस कर्णाली प्रदेश संसदीय दलका नेता जीवनबहादुर शाहीले महिलाहरुमाथी विगतमा भएका ज्यादती विरुद्ध विभिन्न आन्दोलन भएको भन्दै त्यही आन्दोलनको बलमा संविधानले महिलाहरुको अधिकार सुनिश्चित गरेको बताउनुभयो ।
एमाले संसदीय दलका नेता यामलाल कंडेलले पनि महिलाहरुमाथी हुने सबै विभेद अन्त्य हुनुपर्नेमा जोड दिँदै अनि मात्रै समृद्धी हासिल हुन सक्ने बताउनुभयो । कार्यक्रममा कर्णालीका अगुवा महिलाहरुले अहिले पनि महिलाहरुमाथी हुने हिंसा र ज्यादती कायम रहेकाले सबै पक्षले हातेमालो गरेर समातामुलक समाज बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।